In Nederland leven 185 broedvogelsoorten. Daarvan zijn er 92 in aantal toegenomen en 83 afgenomen. Negen soorten bleven stabiel en bij één soort is de toe- of afname onduidelijk. Het gaat over het algemeen dus goed, zou je dan denken. Toch kun je dat niet helemaal zo zien, legt Albert de Jong uit. Hij is persvoorlichter bij Sovon. “Er zijn grote regionale verschillen te zien. Over het algemeen doen de vogels die in het bos broeden het redelijk, maar de heidevogels nemen af.”

Heidevogels
Daarnaast zijn er binnen de heidevogels verschillen. “De boomleeuwerik neemt bijvoorbeeld toe, terwijl de duinpieper helemaal verdwenen is.” Dat heeft meerdere redenen, laat De Jong weten. “Het heeft te maken met de wensen van de vogel. Voor de ene worden de omstandigheden gunstiger, voor de andere juist niet.” Zo noemt de persvoorlichter de tapuit, die grote, open vlaktes nodig heeft om op zijn prooien te jagen. “Door de stikstof groeien die vlaktes dicht.”

Rust voor broedende vogels
Om de broedende vogels in de natuurgebieden rust te geven, werd het in een aantal gebieden verboden om je hond los te laten lopen, zoals op De Haere in Doorspijk en de Ermelosche Heide. Andere gebieden, zoals het Hulshorsterzand, werden zelfs deels afgesloten voor bezoekers. “Rustigere gebieden hebben eigenlijk altijd een positief effect voor de vogels”, weet De Jong. “Het kan soorten helpen zich hier weer te vestigen.”

Boerenlandvogels
Ook de boerenlandvogels, zoals de grutto, kievit en schoolekster, zijn behoorlijk afgenomen. Bij deze soorten was de afname met 45% zelfs het grootst. “Dit zijn juist de vogels eigenlijk tussen de Veluwe en de Randmeren in leven”, licht De Jong toe. “Doordat daar veel gemaaid wordt en de waterstand laag is, zijn er weinig insecten. De vogel krijgt dus niet echt de kans om te broeden.”

Landelijk beleid
Volgens De Jong is er landelijk beleid nodig om deze vogels te helpen. “Er wordt al veel gedaan, maar het heeft niet genoeg geholpen. Boeren hebben economisch belang, zij moeten het land bewerken, maaien en oogsten. Dat wringt met de natuur.”