Het is nog vroeg, ik kom twee mensen tegen die hun hond uitlaten, en twee bouwers van het enige plaatselijke bouwbedrijfje. Ze werken soms elke dag aan een ander huis in het dorp, afhankelijk van het weer binnen of buiten, of de materialen wel dan niet zijn aangekomen, of om andere voor mij onlogische redenen. Ze breken hier zelden iets af, waardoor het straatbeeld oud oogt. Door de week is het een slapend dorp want de werkende klasse vertrekt naar steden als Knaresborough, Harrogate, York of Thirsk. Mede daardoor is er een hecht gemeenschapleven met allerlei clubjes: een tuinclub, een eetclub, een toneelgroep. Voor van alles en nog wat organiseert men dingen waarbij the Village Hall (dorpshuis) een onmisbare ‘place to be’ is. Alles gerund door vrijwilligers.

Ik loop het nauwe straatje uit waarin onze cottage (zo heet hier bijna elk huisje) ligt en sla de hoek om naar de enorme farm, omzoomd door land dat naar het riviertje de Swale glooit. De Swale is amper bevaarbaar, terwijl er nog geen anderhalve eeuw geleden elke dag diverse scheepjes naar York bier vervoerden vanuit de diverse brouwerijen van Helperby. Die zijn er niet meer, evenals de meeste pubs van toen. Terugbuigend naar het dorp passeer ik The Hall: het grote landhuis waarin een lord woont, nu nog lid van het parlement. Dan langs het onvermijdelijke cricketveld, een nieuwbouwstraatje, waarna Helperby overgaat in Brafferton.

Voorbij de enige school loop ik door het klassieke hekje naar de kerk; die is zoals meestal open en ik ga even naar binnen om wat te mediteren. In deze kerk is bijna het hele dorp gedoopt, getrouwd, maar ook uitgedragen naar de omringende begraafplaats waarvan de kerk het middelpunt vormt. Over mediteren gesproken: een begraafplaats geeft daarvoor veel stof als ik zigzag door de steile paadjes langs grafstenen loop. Veel opschriften zijn volledig weggesleten. Ik herken een aantal namen van dorpsbewoners die we door de jaren heen hebben leren kennen. Soms is er een uiting van geloofsvertrouwen, zoals “The Lord is my shepherd” of over “Heavenly peace”. Toch vormen ze een uitzondering, want zoals we regelmatig merken: Engelsen zijn enorm terughoudend in het uiten van emoties.

Bij twee stenen blijf ik staan. De eerste is voor een jongeman van 32 jaar, waar alleen zijn naam op staat, de geboorte- en sterfdatum en de woonplaats. In plaats van familiebanden staat er “Friend of many – dancing on Cloud Nine”; daaronder nog het citaat “Nothing is lost that cannot be found if sought”. Hoe moet je deze tekst en dit citaat hier opvatten: is het gekozen uit verslagenheid bij dit verlies, of (ook) als besef dat er meer is dan de dood? Op de andere steen lees ik: “In loving memory of … (naam en data)”; dan “A wonderful husband, father and grandpa”. Onderaan: “A good man”. Op de een of andere manier treft me dit. Zoveel mensen hebben dit dorp bevolkt en bijgedragen aan een gemeenschap, zovelen kenden en kennen elkaar. Deze steen staat voor zo’n leven dat voorbij ging, maar met die positieve herinnering: een goede man.

Ton van Leijen ([email protected])