De zogeheten ETHOS-telling maakt inzichtelijk hoeveel mensen in de Valleiregio (Barneveld, Ede, Wageningen, Veenendaal, Rhenen, Renswoude en Scherpenzeel) dak- of thuisloos zijn. Het onderzoek werd uitgevoerd door Hogeschool Utrecht en het Kansfonds, in samenwerking met woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, maatschappelijke opvang en lokale vrijwilligers.

Stille dakloosheid

De meeste dak- en thuislozen in de gemeente Barneveld wonen in een ongebruikelijke woonruimte. Zij verblijven bijvoorbeeld op een vakantiepark (145 personen) of bij familie of vrienden (23 personen). De groep van 42 kinderen die geteld werd, zit met één of beide ouders in een dak- of thuisloze situatie. Onder de dak- en thuislozen bevindt zich ook een groep mensen die kampt met psychische problematiek.

“Uit de cijfers blijkt dat de woonproblematiek breder en complexer is dan vaak gedacht,” aldus de gemeente Barneveld. “Het gaat niet alleen om zichtbare dakloosheid, maar ook om stille vormen daarvan, die een grote impact hebben op gezondheid, bestaanszekerheid en toekomstperspectief.”

Vroegtijdige signalering en preventie

“Iedere dak- of thuisloze is er één te veel,” zegt wethouder Jolanda de Heer. Daarom werkt de gemeente al geruime tijd aan mogelijke oplossingen. Het regionale actieplan moet daaraan bijdragen. Met name voor meer specialistische opvang is regionale samenwerking nodig.

Volgens de gemeente Barneveld bevestigen de resultaten van de ETHOS-telling het belang van vroegtijdige signalering en preventie om het aantal dak- en thuislozen terug te brengen. “Door in te zetten op tijdige hulp bij schulden, relatieproblemen of dreigende huisuitzetting, kunnen gemeenten voorkomen dat mensen überhaupt in dak- of thuisloosheid terechtkomen.”

Woonoplossingen

Naast vroegsignalering staat in de plannen ook dat er meer alternatieve woonoplossingen gerealiseerd moeten worden. Een voorbeeld daarvan is het project Housing First. Daarbij krijgen mensen die langere tijd dak- of thuisloos zijn een eigen woning. “Vanuit die stabiele basis ontvangen zij begeleiding op maat om hun leven weer op de rit te krijgen,” aldus de gemeente.

Daarnaast wil de regio onderzoek doen naar Anders Wonen: kleinschalige woonplekken, bedoeld voor mensen met psychische of verslavingsproblemen. “Het biedt een alternatief voor mensen die niet tot hun recht komen binnen het reguliere woningaanbod.”

De komende periode wil de Valleiregio zich ook richten op Wonen Eerst. Dit is een meer preventieve benadering van Housing First, waarbij voorkomen wordt dat mensen dakloos raken door tijdig passende woonoplossingen en begeleiding te bieden.