"We kunnen het niet alleen", zegt gedeputeerde Peter Drenth. Volgens hem is de Veluwe de sleutel tot de oplossing in de stikstofcrisis omdat 40 procent van de stikstofgevoelige natuur in dat gebied ligt. En volgens de provincie zijn maatregelen met effect op de Veluwe het beste. "Zoals het gebruik van elektrische ovens in de industrie, meer koeien in de wei en het scheiden van mest en urine van vee."

De oproep wordt gedaan met het oog op een nieuw te vormen coalitieakkoord in Den Haag. De provincie heeft ook onderzoek laten doen door de Wageningen Universiteit. Dat rapport stelt (wederom) dat het lukraak opkopen van bedrijven weinig zin heeft.

Piekbelasters

In plaats daarvan moet worden gekeken welke bedrijven de meeste invloed op de natuur hebben. Dat zijn de zogenoemde piekbelasters, bedrijven die veel stikstof uitstoten en dicht bij een natuurgebied liggen.

Zie ook: 'Lukraak opkopen van boeren in strijd tegen stikstof heeft weinig zin'

De provincie schrijft ook dat het 'overgangsgebieden met perspectief' wil hebben. Dat zijn de veelal agrarische gebieden die naast de Veluwe liggen. "Landbouw in balans met natuur. Dat moet worden gefaciliteerd, maar daar zitten ook eisen aan." Die bedrijven zullen in de toekomst – als het aan de provincie ligt – minder intensief moeten zijn.

Pilot met melkveeboeren

Daarnaast wil Gelderland een proef starten met 250 Gelderse melkveeboeren. De minister wordt opgeroepen hierin mee te doen. In de pilot – opgesteld met de sector – wordt gekeken wat het oplevert als koeien langer in de wei staan, er minder eiwit in het rantsoen zit en als er water aan de mest wordt toegevoegd.

Over minder eiwit in het rantsoen waren de boeren vorig jaar boos, deze pilot is anders, zegt een woordvoerder. "Toen lag er een maximum op tafel. De kritiek was toen dat je zo'n vastgestelde norm niet kunt stellen, want je moet het per dier bekijken."

Het is het zoveelste stikstofrapport in korte tijd. Eerder kwamen Planbureau voor de Leefomgeving en Erisman en Veerman ook met adviezen. Die adviezen schoten bij de boeren in het verkeerde keelgat. Zij protesteerden vorige week woensdag naar aanleiding van die rapporten die volgens hen maar een doel hebben: het saneren van de boerensector.

Door: Gerwin Peelen